کویل علف‌ تراش چیست و چه نقشی دارد؟

در علف‌ تراش‌های بنزینی که با کشیدن هندل روشن می‌شوند، کویل جرقه‌ زن مسئول تولید ولتاژ بالای مورد نیاز برای جرقه‌ زدن شمع است. وقتی طناب را می‌کشید، فلایویل دور می‌ زند و آهنربای تعبیه‌ شده در آن، در مجاورت کویل، جریان برق تولید می‌کند. اگر این قطعه از کار بیفتد، عملاً موتور هیچ‌ گاه روشن نخواهد شد، چون جرقه‌ ای برای احتراق بنزین وجود ندارد.


۷ نشانه که می‌ گوید کویل علف‌ تراش شما خراب شده است

اگر علف‌ تراش شما یکی از این علائم را دارد، احتمال قوی دارید که کویل مشکل پیدا کرده است:

۱. هندل را می‌کشید ولی موتور حتی یک‌ بار هم روشن نمی‌ شود.
۲. شمع را بیرون آورده و به بدنه اتصال می‌دهید؛ وقتی طناب را می‌کشید، هیچ جرقه‌ ای روی شمع نمی‌ بینید یا جرقه بسیار ضعیف و زردرنگ است.
۳. موتور گاهی روشن می‌شود ولی ناگهان خاموش می‌شود و دوباره با کشیدن هندل روشن نمی‌شود.
۴. در حین کار، دور موتور یک‌ دفعه می‌افتد و بالا می‌آید (عملکرد پرنوسان).
۵. علف‌ تراش وقتی گرم می‌شود، خاموش می‌گردد و تا خنک شدن دوباره روشن نمی‌شود – این نشانه‌ی افزایش مقاومت داخلی کویل در اثر حرارت است.
۶. بوی شدید بنزین می‌آید چون جرقه ضعیف باعث احتراق ناقص و خروج سوخت نسوخته از اگزوز می‌شود.
۷. با کشیدن هندل، صدای انفجار در اگزوز می‌ شنوید که نشانه جرقه‌ زدن در زمان اشتباه است.


چگونه با ابزار ساده، خرابی کویل را تست کنیم؟

دو روش تست عملی و بدون نیاز به دستگاه‌های گران‌ قیمت وجود دارد:

روش اول: تست جرقه با بیرون آوردن شمع

  • شمع را از موتور خارج کنید.

  • سیم شمع را به نوک شمع وصل بگذارید.

  • بدنه‌ی فلزی شمع را به قسمتی فلزی از موتور (مثل بدنه سیلندر) اتصال دهید.

  • طناب هندل را یک‌ بار محکم بکشید.

  • اگر جرقه‌ای آبی‌رنگ و قوی روی الکترود شمع دیدید، کویل شما سالم است. اگر جرقه ضعیف، زرد یا اصلاً هیچ جرقه‌ای ندیدید، کویل خراب است.

روش دوم: تست مقاومت با مولتی‌ متر (دقیق‌ترین روش)

اگر به مولتی‌  متر دسترسی دارید:

  • مولتی‌متر را روی درجه‌ی اندازه‌ گیری مقاومت (اهم) قرار دهید.

  • دو پراب را به دو ترمینال ورودی کویل (معمولاً یکی به سیم قطع کن و دیگری به بدنه یا ترمینال دیگر) بزنید.

  • عدد نشان‌ داده‌شده را با مقدار مندرج در دفترچه راهنمای دستگاه مقایسه کنید (معمولاً بین ۰٫۵ تا ۲ اهم برای سیم‌ پیچ اولیه و چند کیلواهم برای سیم‌ پیچ ثانویه است).

  • اگر عدد اندازه‌ گیری شده با محدوده استاندارد فاصله زیادی داشت، یعنی کویل سوخته یا اتصال داخلی پیدا کرده است.

نکته مهم: قبل از هر تست، حتماً سیم شمع را از روی شمع جدا کنید و موتور را کاملاً خاموش نمایید تا برق‌ گرفتگی یا آسیب به مولتی‌ متر رخ ندهد.


چرا کویل علف‌ تراش خراب می‌شود؟ (دلایل اصلی)

  • نفوذ رطوبت و گرد و خاک به داخل کویل که باعث اتصالی و خوردگی سیم‌ پیچ‌ ها می‌شود.

  • کار طولانی در هوای گرم بدون استراحت دادن به موتور که حرارت را به کویل منتقل می‌کند.

  • شمع فرسوده یا کثیف که باعث می‌شود کویل برای تولید جرقه، فشار بیشتری تحمل کند و زودتر بسوزد.

  • تنظیم نبودن فاصله کویل تا فلایویل (اگر خیلی نزدیک باشد، سایش ایجاد می‌کند و اگر خیلی دور باشد، جرقه ضعیف می‌شود).

  • ضربه یا لرزش شدید ناشی از برخورد علف‌ تراش به سنگ یا زمین سخت که به سیم‌ پیچ‌ های داخلی آسیب می‌زند.

  • سیم‌های اتصال شل یا خورده که باعث افزایش مقاومت و داغ شدن بیش ازحد کویل می‌شود.


آموزش گام‌ به‌ گام تعویض کویل در علف‌تراش

برای تعویض کویل نیازی به تخصص بالایی نیست، اما دقت می‌خواهد:

ابزارهای لازم:

  • آچار آلن

  • پیچ‌گوشتی

  • کویل جدید اورجینال (متناسب با مدل علف‌ تراش)

  • یک کاغذ یا کارت به ضخامت ۰٫۳ تا ۰٫۴ میلی‌متر (برای تنظیم فاصله)

مراحل تعویض:

۱. سیم شمع را از روی شمع جدا کنید تا موتور کاملاً بی‌ برق شود.
۲. پوشش پلاستیکی یا محافظ روی کویل را باز کنید تا به قطعه دسترسی پیدا کنید.
۳. دو پیچ نگهدارنده‌ی کویل را باز کنید و کویل معیوب را به‌آرامی خارج نمایید.
۴. سیم اتصال کویل به قطع‌کننده را از کویل قدیمی جدا کنید – دقت کنید جای آن را به خاطر بسپارید.
۵. کویل جدید را در جای خود قرار دهید ولی پیچ‌ها را کامل سفت نکنید.
۶. یک کارت کاغذی به ضخامت حدود ۰٫۳ میلی‌متر بین کویل و فلایویل بگذارید تا فاصله تنظیم شود.
۷. کویل را به سمت فلایویل فشار دهید و سپس پیچ‌ها را سفت کنید.
۸. کاغذ را بیرون بکشید – باید به‌راحتی خارج شود ولی کمی گیرایی داشته باشد.
۹. سیم قطع‌کننده را به کویل جدید وصل کنید و پوشش را سر جای خود ببندید.
۱۰. سیم شمع را مجدداً به شمع وصل کنید و با کشیدن هندل، موتور را روشن کنید.

اگر بعد از تعویض، موتور روشن نشد، حتماً فاصله را دوباره چک کنید یا از سلامت شمع اطمینان حاصل نمایید.


۶ راهکار طلایی برای افزایش عمر کویل و جلوگیری از خرابی مجدد

۱. بعد از هر بار کار کردن، علف‌ تراش را در جای خشک و سرپوشیده قرار دهید تا رطوبت به کویل نفوذ نکند.
۲. شمع را هر فصل کاری یک‌ بار تمیز یا تعویض کنید تا کویل فشار اضافه نکشد.
۳. قبل از کشیدن هندل، مطمئن شوید که محفظه موتور گردوغبار یا کثیفی انباشته نداشته باشد.
۴. در روزهای بسیار گرم، هر ۲۰ دقیقه کار، ۵ دقیقه به موتور استراحت دهید تا کویل داغ نشود.
۵. از برخورد علف‌ تراش به موانع سخت خودداری کنید تا لرزش شدید به کویل آسیب نزند.
۶. هنگام تعویض کویل، حتماً از قطعات اورجینال و با کیفیت استفاده کنید؛ کویل‌های متفرقه نه تنها عمر کمتری دارند، بلکه ممکن است به فلایویل هم آسیب برسانند.